Autor Thema: 21ê sibatê Roja navnetewî ya zimanê zikmakî pîroz be!  (Gelesen 7336 mal)

Siberoj

  • Gast
21ê sibatê Roja navnetewî ya zimanê zikmakî pîroz be!
« am: Februar 21, 2007, 15:42:23 Nachmittag »
21ê sibatê Roja navnetewî ya zimanê zikmakî pîroz be!
 
21ê sibatê Roja navnetewî ya zimanê zikmakî ye. Ev roj her sal li welatên ku endamên UNESCOyê ne bi çalakîyên pirrengî tê pîrozkirin.
Armancên vê rojê ev in:
1. Balki?andina ser mafê perwerdeya zimanê zikmakî
2. Bilindkirina famdarîye ji bo civakeka pirçandî
3. Bilindkirina toleransa li hember mirovên cihêreng


Ev roj ji aliyê UNESCOyê ve hat îlankirin

Ev roj, wek “Roja navnetewî ya zimanê zikmakî”, di 17.11.1999 de ji aliyê UNESCOyê ve hat pejirandin û bi seremonîyekê hat îlankirin. Mudûrê Giþtî yê UNESCOyê Koîcihiro Matsuura beþdarî seremonîyê bû û konferans vekir. Serokê NY (Neteweyên Yekbûyî) Kofî Annan jî mesajek þand vê konferansê.

Çima 21ê sibatê?

Dema ku UNESCO li ser pirsa dîyarkirina rojê di nav lêgerînê de bû, benglade?îyan 21ê sibatê pê?nîyar kir.

Di 21ê sibata 1952ê de, di xwepê?andaneka ji bo fermîbûna zimanê zikmakî de polîs 11 kes ku?tin. Loma Benglade?î 21ê sibatê wek roja ?ehîdên zimanê xwe bibîrtînin.

Benglade? heta sala 1971ê mêtingeha Pakîstanê bû. Hema hema hemî benglade?î bi bengalî dipeyivîn, lê dîsa jî zimanê wan yê fermî zimanê Pakîstanê, urdu, bû. Benglade?î ji vê yekê ne razî bûn. Nerazîbûna xwe bi çalakîyên têvel diyar dikirin.

Di 21ê sibata 1952ê de, ji bo ku zimanê bengalî jî li gel zimanê pakîstanê yê fermî,urdu, bibe zimanê fermî, xwendekaran xwepê?andaneka girseyî li dar xist. Polîs êrî? bir ser xwepê?andaran û 11 kes ku?tin. Lê benglade?îyan têko?îna xwe ya ji bo fermîbûna zimanê xwe yê zikmakî domandin.

Hukumeta Pakistanê neçar ma ku di 1956ê de urdu û bengalî bi hev re li Pakîstanê bike zimanên fermî. 21ê sibatê, di têko?îna ji bo bikaranîna mafê zimanê zikmakî qonaxeka girîng e. Lewma UNESCoyê ev roj pejirand

Çalakîyên li Swêdê

Ev roj dê îsal li Swêdê jî li hemû ?aredarîyan bi semîner, axaftin, pê?engeh, muzîk, dans, pê?pirke û hwd. bê pîrozkirin. Bi munasebeta vê rojê, hem bi çalakîyan hem jî bi medyaya netewî û herêmî dê awira gi?tî li ser girîngîya zimanê zikmakî bê agahdarkirin.

Dayreya Pê?vebirina Dibistanan ya Swêdê (Myndigheten för Skolutveckling), girîngîyeke mezin dide çalakîyên vê rojê.

?agirdên kurd jî dê li ?aredarîyan bi helbest, axaftin, stran û govenda kurdî vê rojê pîriz bikin. Em ê çalakîyên ?agird û mamosteyên kurdî di malpera xwe de biwe?înin.

Ji ar?îvê çend nivîsên din:

Çalakîyên 21ê sibatê 2006
http://www.dibistanakurdi.com/modules.php?name=News&file=article&sid=119
Çalakîyên 21 sibatê 2005
http://www.dibistanakurdi.com/modules.php?name=News&file=article&sid=53
Diyarîya 21ê sibatê: 10 fîlmên zarokan, 2005
http://www.dibistanakurdi.com/modules.php?name=News&file=print&sid=52
Çalakîyên 21ê sibatê 2004
Dîtinên ?agirdên lîseyê yên di derbarê zimanê zikmakî de, 2004
http://www.dibistanakurdi.com/21sibat/index.htm

Çavkanî 1: Dibistana kurdî - 21ê sibatê Roja navnetewî ya zimanê zikmakî pîroz be! http://www.dibistanakurdi.com/modules.php?name=News&file=article&sid=177
Çavkanî 2:
http://www.diyarname.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1564
Çavkanî 3:
http://www.netkurd.com/nuce.asp?id=5801

Bi hêvîya ku emê zimanê xwe biaxivin û xwedî lê derkevin.

Dem ba?
« Letzte Änderung: Februar 21, 2007, 18:17:14 Nachmittag von Siberoj »

Siberoj

  • Gast
Re: 21ê sibatê Roja navnetewî ya zimanê zikmakî pîroz be!
« Antwort #1 am: Februar 22, 2007, 19:57:28 Nachmittag »
Roja Zimanê Dayîkê pîroz be!



UNESCO bi vê biryarê xwest, qasî 6 hezar zimanên dayikê yên li cîhanê werin parastin.

Lê belê di serî de li Tirkiye, dewletên serdest, ji wê demê heta niha tu guh nedan vê biryarê û zextên li dijî zimanên gelên bindest didomînin.

Dozgerên Tirk, tenê bi sedema di civînan de, kurdî axivîne cezayan didin siyasetmedarên kurd û dozan vedikin.

Herî dawî li Mêrdînê jî, dozgerê tirk bi sedema ku di Kongreya Ciwanên DTP’a bajêr de, helbesteke kurdî xwendiye, derbarê ciwana DTP’î Zeynep Bîlge de, lêpirsîn vekir.

Kurdî-Der’ê Roja Zimanê Dayîkê pîroz kir

Her wisa Komek endamên Kurdî-Der’ê jî têkildari ‘Roja Zimanê Dayîkê ya Navneteweyî’ li ber Mêvanxaneya ?aredariya Bajarê Mezin a Amedê daxuyaniyek da çapemeniyê. Nûnerên rêxistinên civakî yên sivîl, Enstutîya Zimanê Kurdî ya Amedê, Yekîtiya Nivîskarên Kurd, Navenda Çand û Hunera Dîcle Firat, ?axa ÎHD’ê ya Amedê, Dayikên A?tiyê û Rojnameya Azadiya Welat jî pi?tgirî da daxuyaniyê. Li ser navê koma ji 200 kesî pêk dihat, Cîgirê Serokê Gi?tî yê Kurdî Der’ê Medenî Alpkaya daxuyanî xwend.

‘Ji sedî 90 ên zimanan di bin talûkeyê de ne’

Medenî Alpkaya destnî?an kir ku di cîhanê de nêzî 6 hezar ziman hene û li gorî zanyaran ku pê?î lê neyê girtin dê di vê sedsalê de, ji sedî 90’î van zimanan ji holê rabin. Alpkaya, diyar kir ku parastina zimanê dayîkê parastina nasnameyê ye û wiha axivî: “Parastina zimanê dayîkê di heman demê de parastina civakê, çandê, wêjeyê, dîrokê û nasnameyê ye. Ev jî xwe?bînî û dewlemendiya çandê bi xwe re tîne.”

Alpkaya, ji bo parastin û pê?vebirina zimanên dayîkê daxwaz û pê?niyarên xwe wiha rêzkirin:

- Divê ji aliyê zimanan ve demografiya Tirkiyeyê bê derxistin.

- Divê li gund, navçe, bajar, bi piranî kîjan ziman tê axaftin, ew ziman li cem tirkî bibe zimanê hîndekarî û perwerdehiyê.

- Divê di navgînên we?an û çapemeniyê de qedexe û sînorkirina ziman tune be.

- Divê ji bo rêveberiyên herêmî, bername û planên hîndekarî û perwedehiyê bêne amadekirin. Her wiha hewce ye rista van a aktîf hebe û di hindekarî û perwerdehiyê de li cem zimanê tirkî bêne bikaranîn.

- Hewce ye ji bo plan û bernameyên hîndekarî û perwerdehiyê, bi sazî û dezgehên sivîl, komele, rêxistina malbatên xwendekaran û hwd. ên ku di warê hîndekarî û perwerdehiyê de xwe bi rêxistin kirine re bê ?êwirandin. Bi awayekî demokratîk bîr û baweriyên wan jî werin parvekirin.

- Saziyên ku di xizmeta gel de ne, mîna tenduristî, ewlekarî û dadmendiyê ji bo karmendan bibin alîkar, tercuman û mutercîm bêne peywirdarkirin.

- Di be?ên ku têkîldarî ziman in, wekî zanîngeh, akademî û dibistanên bilind de qedexeyên der barê hîndekarî û perwerdehiya hemû zimanên ku li Tirkiyeyê tên axaftin bêne rakirin.

DÎHA/AMED
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA
http://www.yeniozgurpolitika.org/?bolum=haber&hid=14015